Başlıca Temel Linux Komutlar

1- Sistemden Bilgi Edinme Komutları

  man=manuel kutuphanelerindeki istedigimiz komuta ulasabilriz
   
         man "komut ismi " girdigimiz ekrandan cıkmak istersek "q" tusuna basmamız yeterli olacaktır.

 info=  man komutu gibidir ama daha fazla ayrıntı gosterir.Kullanımı:
   
         info "komut ismi" bu komutu girdikten sonra gene "q" tusu ile cıkıs yapabilirz.

whereis=Komutu ile aranan komutun yardım sayfalarında gectiği satırlar tek tek ekrana basar.

apropos=Aradığımız parametre ile ilgili tum komutları ekrana basar. Kullanımı

       apropos "komut ismi"
   
 file= istenilen dosya hakkında tüm bilgileri ekrana doker .Kullanımı
   
        file  /home/akocak/Desktop/eleman.py   bu komut ile "eleman.py" dosyamız hakkındaki tum bilgileri listeler.
        echo "print("merhaba")" > eleman.py
        komutu verdigimiz zamanda   print("merhaba") kelimesini eleman.py adlı  python dosyamıza yazar ve kaydeder.

 cd.pwd=bu komut dizinler arası geci yapmamızı saglar.Kullanımı:
   
       cd /home/user/Downloads  bu komut ile  Downloads klasörüne gecis yaptık Gectigimiz bu dizinde pwd komutunu kullanırsak  komut satırında  oldugumuz dizini  (/home/user/Downloads)  basar, eger  "cd"  komutunu tek basına kullanırsak  bizim ana dizinimiz olan /home/user dizinine  gecmiş oluruz veya "cd  .. "  komutunu kullanırsak bir ust dizine (/home/akocak)gecis yaparız.

touch=bos bir dosya olusturmamızı saglar.
      Örnegin soyle bisey yapalım cd /Desktop komutunu verelim masaüstüne gecis yapalım sonra "touch dosya1 " adlı komutu verelim bu sekilde masaüstüne "dosya1" adlı dosyamızı olusturmus olduk.Touch komutu kullandığıımız zaman yol belirtmediğimiz takdirde hangi dizinde işlem     yapıyorsak o dizin uzerinde dosya olustuur.

mkdir=Yeni bir dizin olusturmamızı saglar aynı touch komutu gibi işlem yaptgımız dizin üzerinde faliyet gösterir.Kullanımı:

       mkdir "yeni_Dizin"

       mkdir komutunu -p parametresi ile kullanırsak var olan bir dizinin içinde dizin olusturmak için kullanılır.

       mkdir -p /home/akocak/yenidizin/yenidizin2

ls=Bulundugumuz dizindeki dosyaları listeler.Sadece terminalden "ls " komutunu girmemiz yeterli olacaktır.
    "-l " parametresi ile kullandımıgız tum dosyaların kullanıcılarını,yetkilerini,grublarını ekrana basar
    "ls -l" komutun terminalden girmemiz yeterli olacaktır.
    "-a" parametresi ise tüm gizli dosyalrı listeler.

mv=Dosya ve dizinleri tasımak için kullanılır.Kullanımı:

    "mv /home/akocak/Desktop/eleman.py  home/akocak/Downloads "  eleman.py adlı dosyamızı "Downloads"adlı dizinimize tasımıs olduk.

    "mv /home/akocak/Desktop/*   home/akocak/yenidizin"

    burada ise Desktop adlı dizinimizdeki tüm dosyları "yenidizin" adlı dizinimize tasıdık.(* tum ne varsa tümüne anlamına gelir.)

cp=Dosya ve dizinleri kopyalamak için kullanılır.Kullanımı:

   "cp  dosya1 dosya2"

   Dosya1 in kopyasının dosya2 nin içine oluşturur.

   "cp -R /home/akocak/Desktop/python/*  /home/akocak/yeni_Dosya"

   burada "-R" parametresi python klasorunun altındaki tum dizinleri kopyala yeni_Dosya adlı dosyaya yapıstır demek

rmdir =Var olan boş dizinleri silmek için kullanılır.

rm=dosya ve dizinleri silmek için kullanılır.

rm -r = recursive olarak altındaki tüm dizin ve klsasorleride siler.

rm -i = interaktif modda çalışır sileceğie her dosya ve dizin içimn izin ister.

rm -v = yaptığı silme işlemleriyle ilgili ekrana bilgi basar.

rm -rf  = komutundan sonra belirtilen  dizinini ve altındaki herşeyi siler.(bu kök dizin olsa bile)

cat =Dosyanın  iceriğini gosterir.Komuttan sonra dosya adını yazmamız yeterli olacaktır.

rev = Bu komut dosya iceriğini tersten basmaya yarar.Komuttan sonra dosya adını vermek yeterlidir.

tail = Bu komut dosya iceriğinde degişiklik(-f parametresi ile ) oldugu zaman ekrana basar.Genelde log    okumak amacı ile kullanılır.
  "tail -f /var/log/messages

split = Dosya icindeki verileri satırlara bytelara gore bolme işlemine yarar.
   "split -b 2mb dosya1"  
   dosya1 2mb büyüktlükteki dosyalara böler.
  "split -l 10 dosya1"
   dosya1 10'ar satır olacak sekilde bölünür.

uniq =  Dosya icerisinde tekrar eden satırları gizler -i paremtresi ile küçük büyük harf uyumuna bakmaz.

cut = Dosyaları sütünlara bolmeye yarar.

   "cut -c  10,20 dosya1 "
    dosya 1 icindeki her satırda 10. ve 20. sutundaki harfleri gosterir.

   "cut -d : f2 dosya1 " 
    dosya1 ":" karakterine gore sütünlara boler ve sütünlar icerisinde 2. sütünü ekrana basar.

find =Dosya arama komutudur.

    "find /home -name dosya1" dosya1 home dizini altında aranır ve bulunuca yolu ekrana basılır.

 chmod = Linux de dosya ve dizinlerin bazı izinleri(okuma=r,yazma=w,çalıştırma=x) degistirmeye yarar.Bu izinler ls -l komutu ile listelenir.

   "chmod u+x dosya1"  dosya1 kullanıcısına çalıştıma yetkisi verir

   "chmod g+w dosya" dosya1 grubuna okuma yetkisi verir.

   "chmod o+r dosya "

    dosya1 sahibi veya grubunda olmasa bile o  kişiye okuma yetkisi verir.

grep= Linux da bazı dosyalarda bazı kelimeleri satır satır aramak zorunda kalmadan o kelimelerin bulunduğu  satırları bize cıktı olarak doduren süzme aracı diyebiliriz.Kullanımı:

    grep "kelime" /home/user/dosya1.txt komutu bize dosya1.txt icerisinde kelime gecen satırları bize gerş dondürür.Küçük büyük harf duyarlılığı oldugu için aranan kelimenin büyük harfli halini bize cıktı vermez.Bu yüzden  aranacak olan kelimeden once "-i" paremetresini koyarsak bize küçük büyük harf farkı olmaksızın hepsini bize getirir.Ayrıca kelimeden once "-v" paremetresini kullanırsak bize aranacak olan kelimenin olmadığı satırları cıktı olarak geri dondürür.